Aggiornamento sul fenomeno del disseccamento degli alberi nel Parco Forestale Nazionale di Athalassa
(AGENPARL) - Roma, 7 Luglio 2026 - In seguito ai recenti articoli di stampa e ai commenti diffusi sui social media riguardanti il disseccamento degli alberi osservato nel Parco Forestale Nazionale di Athalassa, il Dipartimento delle Foreste desidera informare in modo responsabile l’opinione pubblica e fornire chiarimenti sulle cause del fenomeno e sulle misure attualmente in corso per affrontarlo.
Il fenomeno del disseccamento non riguarda esclusivamente Athalassa né è il risultato di un’inattività da parte delle autorità competenti. Si tratta di un fenomeno che interessa l’intera Cipro ed è strettamente legato agli effetti del cambiamento climatico, ai prolungati periodi di siccità degli ultimi anni e alle condizioni sempre più estreme di aridità e alte temperature.
Lo stress prolungato ha indebolito gli alberi e, più in generale, la vegetazione forestale, rendendoli vulnerabili agli attacchi secondari di insetti xilofagi e di diverse malattie. Allo stesso tempo, alcune specie, come il pino domestico, che erano state correttamente selezionate e piantate in base alle condizioni climatiche esistenti al momento dell’impianto, oggi faticano ad adattarsi alle nuove condizioni determinate dal cambiamento climatico, soprattutto nelle aree aride e calde di Athalassa e dell’area metropolitana di Nicosia.
Il Dipartimento delle Foreste sta attuando un programma integrato di gestione che comprende la rimozione degli alberi morti e pericolosi, l’installazione di trappole per il monitoraggio e il controllo degli insetti xilofagi, la lotta contro la processionaria del pino, nonché la graduale sostituzione delle specie più vulnerabili con specie autoctone più resistenti, quali il carrubo, il terebinto, la quercia, il lentisco, il cipresso e altre specie meglio adattate alle condizioni climatiche attuali e future.
Parallelamente, viene promossa l’utilizzazione di acqua riciclata per sostenere la vegetazione. È già entrato in funzione un sistema di irrigazione dedicato nel Parco Forestale Nazionale dell’Accademia Pedagogica e nell’area di Aronas, mentre durante i mesi estivi vengono effettuati, ove necessario e dando priorità alle piantagioni più recenti, interventi mirati di irrigazione mediante autobotti. Il piano del Dipartimento prevede inoltre l’estensione progressiva dell’impiego di acqua riciclata anche ad altre zone del Parco Forestale Nazionale di Athalassa.
Si ricorda che Athalassa è, per sua natura, una zona arida e poco fertile. L’attuale immagine dell’area, oggi uno dei più importanti polmoni verdi della capitale, è il risultato di un impegno costante, sistematico e scientificamente fondato del Dipartimento delle Foreste nel corso degli anni. Gli effetti del cambiamento climatico pongono nuove sfide alla gestione degli ecosistemi forestali, alle quali il Dipartimento risponde attraverso un monitoraggio continuo, l’adeguamento delle pratiche selvicolturali e interventi mirati volti a rafforzare la resilienza delle foreste nei decenni a venire.
Ενημέρωση για το φαινόμενο ξήρανσης δέντρων στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Αθαλάσσας
Με αφορμή πρόσφατα δημοσιεύματα και δημόσιες αναφορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με τις ξηράνσεις δέντρων που παρατηρούνται στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Αθαλάσσας, το Τμήμα Δασών επιθυμεί να ενημερώσει υπεύθυνα το κοινό και να παραθέσει τα δεδομένα για τα αίτια του φαινομένου και τις ενέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη για την αντιμετώπισή του.
Το φαινόμενο της ξήρανσης δεν περιορίζεται στην Αθαλάσσα ούτε αποτελεί αποτέλεσμα αδράνειας των αρμόδιων υπηρεσιών. Πρόκειται για ένα παγκύπριο φαινόμενο, το οποίο συνδέεται άμεσα με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τις παρατεταμένες ανομβρίες των τελευταίων ετών και τις ολοένα εντονότερες συνθήκες ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών.
Η παρατεταμένη καταπόνηση έχει αποδυναμώσει τα δέντρα και γενικότερα τη δασική βλάστηση καθιστώντας τα ευάλωτα σε δευτερογενείς προσβολές από ξυλοφάγα έντομα και ασθένειες. Παράλληλα, ορισμένα είδη, όπως η ήμερη πεύκη, τα οποία επιλέχθηκαν και φυτεύθηκαν ορθά με βάση τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούσαν κατά τον χρόνο εγκατάστασής τους, ανταποκρίνονται πλέον δυσκολότερα στις νέες συνθήκες που διαμορφώνει η κλιματική αλλαγή, ιδιαίτερα στις ξηροθερμικές περιοχές της Αθαλάσσας και της ευρύτερης Λευκωσίας.
Το Τμήμα Δασών εφαρμόζει ολοκληρωμένο πρόγραμμα διαχείρισης, το οποίο περιλαμβάνει την απομάκρυνση των νεκρών και επικίνδυνων δέντρων, την τοποθέτηση παγίδων για την παρακολούθηση και αντιμετώπιση ξυλοφάγων εντόμων, την καταπολέμηση της πιτυοκάμπης, καθώς και τη σταδιακή αντικατάσταση των πλέον ευάλωτων ειδών με περισσότερο ανθεκτικά ιθαγενή είδη, όπως η χαρουπιά, ο τρέμιθος, ο δρυς, η σχινιά, το κυπαρίσσι και άλλα είδη που είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στις σημερινές και μελλοντικές κλιματικές συνθήκες.
Παράλληλα, προωθείται η αξιοποίηση ανακυκλωμένου νερού για την υποστήριξη της βλάστησης. Ήδη ξεκίνησε η λειτουργία σχετικού συστήματος άρδευσης στο Εθνικό Δασικό Πάρκο της Παιδαγωγικής Ακαδημίας και στην περιοχή του Άρωνα, ενώ κατά τους θερινούς μήνες πραγματοποιούνται, όπου απαιτείται και κατά προτεραιότητα σε πρόσφατες φυτείες, στοχευμένες αρδεύσεις με βυτιοφόρα. Ο σχεδιασμός του Τμήματος προβλέπει τη σταδιακή επέκταση της χρήσης ανακυκλωμένου νερού και σε άλλα τμήματα του Εθνικού Δασικού Πάρκου Αθαλάσσας.
Υπενθυμίζεται ότι η Αθαλάσσα αποτελεί από τη φύση της μια ξηρή και άγονη περιοχή. Η σημερινή εικόνα της ως ενός από τους σημαντικότερους πνεύμονες πρασίνου της πρωτεύουσας είναι αποτέλεσμα της διαχρονικής, συστηματικής και επιστημονικά τεκμηριωμένης προσπάθειας του Τμήματος Δασών. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δημιουργούν νέες προκλήσεις στη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, στις οποίες το Τμήμα Δασών ανταποκρίνεται με συνεχή παρακολούθηση, προσαρμογή των δασοκομικών πρακτικών και στοχευμένες παρεμβάσεις που ενισχύουν την ανθεκτικότητα των δασών για τις επόμενες δεκαετίες.
